Türkiye Prefabrik Birliği | Sayı: 136

MAKALE BETON PREFABRİKASYON EKİM 2020 ◆ SAYI : 136 10 manlarına kendini merkezleme özelliği kazandıran ve kiriş eksenine paralel doğrultuda konumlandırılmış öngerme halatlarıdır, Şekil 7., 7 adet % 60 öl- çekli numune üzerinde gerçekleştirilen deneyler birleşim detayının düşük se- viyede elastik olmayan deformasyon istemi olduğunu göstermiştir. Öneri- len birleşim detayının sahada montajı için herhangi bir kaynaklama işlemine gereksinim duyulmamaktadır. Büyük ölçekli deney numuneleri üzerinde bir- leşim bölgesinin performansının irde- lenmesi için, tersinir tekrarlı yük çev- rimleri etkisinde kapsamlı bir deneysel çalışma gerçekleştirilmiştir. Deney sonuçları BFFD isimli cihazın güve- nilir olarak enerji tüketimi sağladığını ve tasarım depremi etkisinde hasar almadan elastik davranış sergilediğini göstermiştir. Ghayeb ve diğ. (2017) [10] aktif dep- rem bölgelerinde kullanılmak üzere önüretimli betonarme çerçeveler için yeni bir hibrit birleşim geliştirilmeyi amaçlamıştır. Önerilen birleşimin en büyük avantajı “sökülebilirlik” özel- liğidir. Kiriş‑kolon birleşiminde, kiriş içerisine gömülü çelik levha kolon birleşim bölgesine doğru uzanmak- tadır. Kolon elemanların merkezinde tüp kesitli çelik profiller yer almakta- dır. Kolon birleşim bölgesinde, üst ve alt kat kolonlarından dışarıya doğru uzanan tüp kesitler birbirinin içerisi- ne geçecek biçimde tasarlanmıştır, Şekil 8. Bu bölgede birleşecek olan tüp profillere, her iki istikametteki kiriş eksenleri doğrultusunda birbirine dik olacak şekilde levhalar kaynaklanmış ve yarıklar açılmıştır. Üst ve alt kat ko- lonlarının birleşiminde, kiriş yüksekliği boyunca beton kullanılmamıştır. Kiriş içerisine gömülü ve kolon birleşim bölgesine doğru uzanan çelik levha, tüp kesit üzerine kaynaklanmış olan levhalara yüksek dayanımlı bulonlar aracılığıyla bağlanmaktadır. Birleşim bölgesinin eğilme momenti kapasitesi- ni arttırmak üzere kiriş alt ve üst yüz- lerine köşebentler konumlandırılmıştır. Köşebentler birbirlerine karşılıklı olarak geçirilen rodlar ile bağlanmak suretiyle montaj tamamlanmıştır. Çalışmada, çerçeve ara katına ait bir dış kolon‑ki- riş birleşimini temsil etmek üzere iki önüretimli ve iki monolitik betonarme birleşim çevrimsel yük etkisi altında % 9 göreli ötelenme seviyesine kadar test edilmiştir. Hibrit birleşimin yer al- Önerilen birleşim detayı, özel tasarlan- mış çelik birleşim araçları ve mühen- dislik özellikleri geliştirilmiş çimento esaslı kompozit (ECC) malzemenin beraber kullanımıyla teşkil edilmiştir, Şekil 9. Üretim aşamaları; i) Önüretimli kolon yerleştirildikten sonra önüretimli kirişin kolon çelik bağlantı elemanına bulonlanması. ii) Döşemelerin aynı çelik aparata bağlanması iii) Bulonlara başlangıç ön germesi verilerek düğüm noktasının rijitlik ve sismik performan- sının artırılması iv) ECC malzemenin tüm düğüm noktalarına uygulanması, Wu ve diğ. (2020) [12] modüler önü- retimli yapı imalatında kullanılabilecek çelik kiriş betonarme kolon birleşimi önerisinde bulunmuş ve önerilen birle- şimin sismik performansını araştırmış- tır. Kaynaklı, bulonlu ve kaynaklı‑bu- lonlu (hibrit) birleşim olmak üzere üç birleşimin davranışı; elastik olmayan davranış eğilimi, hasar karakteristikleri ve sismik davranışı açısından deneysel olarak incelenmiştir. Numuneler önü- retimli betonarme kolon, H kesitli çelik kiriş ve birleşim bölgesinden oluşmak- tadır. Betonarme kolonun merkezinde Şekil 8. Önüretimli yapıların birleşimleri için önerilen hibrit birleşim yöntemi [10]