Türkiye Prefabrik Birliği | Sayı: 136

MAKALE BETON PREFABRİKASYON EKİM 2020 ◆ SAYI : 136 11 dığı numunelerde deney sırasında % 4.5 göreli öteleme seviyelerine kadar herhangi bir oyulmanın gözlenmeme- si, önerilen birleşim; plastik mafsal oluşumu, çatlak gelişimi ve kayma deformasyonu bakımından önemli üs- tünlüklerinin olduğunu ve sismik yükler etkisinde yeterli dayanıma sahip oldu- ğunu göstermiştir. Deneyler, önüre- timli betonarme kiriş‑kolon birleşimle- rine ait kuvvet‑yerdeğiştime ilişkilerinin kararlı davranış sergilediğini ve mono- litik birleşime göre hasar dağılımının azaldığını ve enerji tüketiminin önemli ölçüde arttığını göstermiştir. Choi ve diğ. (2013) [11] çerçevenin bir bölümünü temsil eden bir adet mo- nolitik ve dört adet önüretimli toplam beş adet ½ ölçekli kiriş‑kolon birleşi- mini sismik etkiler altında test etmiştir. olarak sıralanabilir. Kiriş donatıları, plastikleşmenin özellikle kiriş üzerinde oluşmasını sağlayacak ve düğüm nok- tasında oluşması muhtemel doğrusal olmayan kayma kuvveti istemlerini karşılayacak şekilde tasarlanmış ve detaylandırılmıştır. Deney sonuçlarına göre, sistemin göçme mekanizma- sını kirişlerin kontrol ettiği ve öneri- len yöntemin uygulandığı önüretimli elemanlarda ulaşılan düğüm noktası dayanımının monolitik elemanlardan % 15 daha fazla olduğu sonucuna ula- şılmıştır. ECC malzemenin kullanıldığı numuneler, malzemenin çekme defor- masyon kapasitesi ve çelik plakanın akması nedeniyle iyi bir süneklik sergi- lemiştir. Deneylerde dayanım azalması oluşmadan % 3.5 göreli kat ötelemele- rine ulaşılmıştır. H kesitli çelik profil yer almaktadır, Şekil 10. Kiriş‑kolon birleşim bölge- sinde beton bulunmamaktadır. Kolon elemanların uçlarında çelik levhalar bulunmaktadır. 5) Kolonun birleşim bölgesi ile olan bağlantısı bulonlar ile gerçekleştirilmektedir. Kiriş ile birleşim bölgesi bağlantısı ise bulonlu, kaynaklı veya bulonlu-kaynaklı (hibrit) biçimde yapılabilmektedir. Tüm birleşimler, kiriş ucunda profil başlığının bağlantı levhalarındaki burkulmasını takiben eğilme taşıma gücüne ulaşmış ve iyi bir sismik performans sergilemiştir. Deneylerde, önerilen birleşimlerin ka- rarlı çevrimsel davranış, makul bir da- yanım ve rijitlik kaybı, iyi bir süneklik kapasitesi ve enerji tüketim performan- sı sergilediği gözlenmiştir. Birleşimle- rin yerdeğiştirme sünekliği katsayısı 4’ten ve eşdeğer viskoz sönüm katsa- Şekil 9. Çimento esaslı kompozit (ECC) malzemenin beraber kullanıldığı birleşim detayı [11] Şekil 10. Çelik yapılarda kaynaklı ve bulonlu olarak imal edilen birleşim detayı [12]