Türkiye Prefabrik Birliği | Sayı: 136

MAKALE BETON PREFABRİKASYON EKİM 2020 ◆ SAYI : 136 14 üzere iki farklı birleşim türü test etmiş- tir, Şekil 14. Endüstriyel tip birleşimler- de kuru ve ıslak birleşim teknikleri kul- lanılırken, konut tipi birleşimlerde ıslak birleşim tekniği tercih edilmiştir. Oluş- turulan deney numuneleri çevrimsel yerdeğiştirme etkisinde test edilmiş ve birleşimler dayanım, rijitlik ve süneklik özellikleri açısından değerlendirilmiş- tir. Bu testlerden elde edilen gözlem ve sonuçlar doğrultusunda birleşimler güncellenmiş ve geliştirilen birleşim tipleri için yeni numuneler oluşturula- rak test edilmiştir. Endüstriyel ve konut tipi birleşimler, % 2 yapısal ötelenme seviyesine kadar kararlı yük-yerdeğiş- tirme ilişkileri ve yüksek enerji tüketimi sergilemiştir. Kritik kesitlerde belirgin seviyede oyulma ve bozulma % 3 öte- lenme seviyesinde ortaya çıkmıştır. Li ve diğ. (2019) [17] önüretimli ya- pıların kiriş‑kolon birleşimlerinde kul- lanılmak üzere kendini merkezleme özelliğine sahip sönümleyicili bir bir- leşim detayı önermiştir, Şekil 15. 12) Geri çağırılma özelliği olan birleşimler bir kayma rodu bulunmaktadır. Birle- şimde, kayma rodu kolon yüzündeki kayma elemanlarına bağlanabilecek ve büyük yerdeğiştirme değerlerine ulaşıldığında kesme kuvvetinin güvenli bir şekilde aktarımının sağlanması için ihtiyaç duyulacak kayma ve dönme hareketini gerçekleştirebilecek şekilde tasarlanmıştır. Kirişin alnına, betonda oluşabilecek bölgesel hasarları azalt- mak veya tamamen önlemek için, çe- lik levhalar, kirişin ön ve arka yüzüne ise çelik bağlantı elemanları yerleştiril- miştir. Sönümleyiciler bu bağlantı ele- manları ile kolon yüzündeki çelik levha arasına, kiriş kesitinin üst ve alt nokta- enerji tüketim performansına önemli ölçüde katkısının olduğu görülmüştür. Önerilen yöntemin etkinliğinin ve dav- ranışının daha iyi anlaşılması için ileriki dönemlerde deneysel çalışmaların ya- pılması gerektiği belirtilmiştir. Lu ve diğ. (2018) [18] U‑şekilli dona- tılar ve ECC (mühendislik özellikleri geliştirilmiş çimento esaslı kompozit) malzemeleri kullanılarak; kalıp, kaynak ve bulonlama ihtiyacını ortadan kaldı- ran kiriş‑kolon birleşim detayı öner- miştir. Islak birleşim tipindeki bu bağ- lantı detayında kiriş üst donatısı sürekli olarak teşkil edilmiştir. Kiriş alt boyuna üzerinde yapılan birçok araştırma, bu tip sistemlerin enerji tüketiminin düşük olduğunu göstermiştir. Birleşimde, kendini merkezleme özelliğini sağlayan ve kiriş ile kolon elemanların pratik ve sıkı bir şekilde bağlantısına olanak ve- ren ardgerme tendonları kullanılmıştır. Kesme kuvvetinin kolona aktarımı için, üzerine kayma elemanları kaynaklamış bir levha kolon yüzüne ankre edilmiş- tir. Kiriş kesitinin orta yüksekliğinde larına yerleştirilmektedir. Sönümleyici- lerde düzlem dışı burkulmanın önlen- mesi için dairesel delikli bir yapı tercih edilmiştir. 15) İki katlı ve iki açıklıklı bir çerçevenin; yalın, kendini merkezleyen ile kendini merkezleyen ve sönümleyi- cilerin bulunduğu durumlarına karşılık gelen nümerik modelleri oluşturulmuş ve zaman tanım alanında doğrusal ol- mayan çözümleri gerçekleştirilmiştir. Histeretik sönümleyicilerin çerçevenin Şekil 14. Endüstri tipi ve konut türü yapılarda birleşim bölgeleri [16]