Türkiye Prefabrik Birliği | Sayı: 136

olmadan ulaşılan göreli kat ötelemesi değerleri % 5‑7 arasında değişmekte- dir. Hu ve diğ. (2020) [21], önüretimli kiriş‑kolon birleşimlerinde kullanılabi- lecek gövdesinde boşluk açılmış H şe- killi değiştirilebilir çelik elemanlar geliş- tirmiştir, Şekil 19. Bu kapsamda, top- lam 5 adet deney numunesi üzerinde deneysel çalışma gerçekleştirilmiş ve sonuçlar yük taşıma kapasitesi, rijitlik, lenmiştir. Çelik elemanlar için deneysel sonuçların esas alındığı sonlu eleman modeli geliştirilmiştir. Sonlu eleman modelinde en-boy oranı, gövde boşluk tipi ve yük sınır şartları gibi değişkenler dikkate alınarak parametrik çalışmalar yapılmıştır. Sayısal çalışmalar, en‑boy oranının 0.77‑3.00 arasında değiştiği durumlar için gerçekleştirilmiştir. Ele- manın sadece kayma etkisinde olması durumunda, farklı en‑boy oranlarında oluşan çatlaklar gövdede açılan boş- birleşimi için oluşturulan sonlu ele- man modelleri; önerilen çelik elema- nın kullanımı durumunda, birleşimin monolitik birleşime göre daha yüksek deformasyon kabiliyeti ve enerji tüke- tim kapasitesi sağladığını ayrıca nihai dayanımının da arttığını göstermiştir. Skidmore, Owings & Merrill (SOM) [22] mühendislik ve tasarım firmasının önerdiği pimli‑sigorta bağlantı elemanı (Pin‑Fuse Joint) olarak isimlendirilen enerji tüketimi ve süneklik kapasitesi bakımından değerlendirilmiştir. De- neyler sonucunda; elemanın, sadece kayma ve eğilmeli kayma etkisinde sı- rasıyla % 5.5‑6 ve % 3.1 gibi farklı dön- me kapasitelerine sahip olduğu belir- luğun kenarlarında yoğunlaşmaktadır. Eğilme ve kaymanın birlikte etkidi- ği durumda ise çatlakların gövde ile başlıklardaki kaynaklı bölgeye geçtiği görülmüştür. Gerçekleştirilen deney- sel çalışmalar ve önüretimli kiriş‑kolon kiriş‑kolon birleşim bölgesi detayı Şe- kil 20’de görülmektedir. Düğüm nok- tasında, yüzeyi eğrisel olarak tasar- lanmış pirinç malzemeden imal edilen levhanın yer aldığı ve sürtünmeli dön- me serbestliğinin oluşturulması için Şekil 19. H şekilli değiştirilebilir çelik elemanlar [21] Şekil 20. Pimli sigorta tipi birleşim detayı [22]