Türkiye Prefabrik Birliği | Sayı: 148

YENİLİKLER BETON PREFABRİKASYON EKİM 2023 ◆ SAYI : 148 31 Trafik, hava kirliliğinin en önemli kay- naklarından birisidir. G. Kore’li mühen- disler bu soruyu tersine çevirmişler ve yolların havanın temizlenmesine yar- dımcı olup olamayacağını sorgulayarak fotokatalitik betonun tünellerdeki kirlili- ğin azaltılmasına yardımcı olabileceğini görmüşlerdir. Yeşil araçlara geçilmesinin hâlâ biraz zaman alacağı düşünülürse, hava kir- liliğini gidermenin başka yollarını bul- mak önem kazanmaktadır. Bu noktada çözüm için akla ilk gelen dünyadaki en yaygın yapı malzemesi olan betondur. Aslında, son yıllarda bilim insanları, çevredeki, havadaki bazı pislikleri za- rarsız ürünlere dönüştürebilen beton konusunda önemli gelişmeler kaydet- mişlerdir. Havayı temizleyen beton sistemler, güneş ışığına tepki vererek reaktif oksi- jen türleri (ROS) adı verilen molekülleri üreten bir titanyum dioksit kaplamasına dayanmaktadır. Bunlar, uçucu organik bileşikler VOC’ler, nitrojen oksitler, kü- kürt oksitler ve amonyak gibi hava kirle- ticileri parçalayan ve ince partikül mad- de oluşumunu önleyen güçlü oksitleyici güce sahiptir. Yapılan yeni çalışmada, Kore İnşaat Mühendisliği ve İnşaat Teknolojisi Ens- titüsü’ndeki (KICT) araştırmacılar bu tür fotokatalitik beton geliştirmişler ve bunu, zayıf hava sirkülasyonu nedeniyle kirliliğin genellikle daha yüksek olduğu bir karayolu tünelinde test etmişlerdir. Betonda ışıkla etkinleştirilen reaksiyon- ları beslemek için de duvarlara yapay ışıklar yerleştirilmiştir. Ekip, çalışması sırasında nitrojen oksit seviyelerinin 24 saat içinde yaklaşık %18 oranında düştüğünü ve reaksiyon- ların son ürünlerinin, kısmen betondaki kalsiyum içeriğinden oluşan tuzlar oldu- ğunu bulmuştur ve bu tuzlar yağmurla yıkanıp gitmiştir. Araştırmacılar bu sürecin, fotokatalitik betonun, normal betonun ötesinde herhangi bir ekstra bakıma ihtiyaç duymadan süresiz ola- rak çalışmasına izin vermesi gerektiğini belirtmişlerdir. Teknolojinin ticarileştirilmesine yar- dımcı olmak ve etkinliğinin artırılması için teknolojinin araştırılmasına devam edilmesi planlanmaktadır. Sürdürül- mekte olan çalışmalarda nitrojen oksit seviyelerinin %45 oranında, hatta gra- fen ile eşleştirildiğinde %70 oranında azaltılması başarılmıştır. Projenin baş araştırmacısı Dr. Jong- Won Kwark, “Fotokatalistlerin kullanıldı- ğı inşaat teknolojisinin, ülkenin yaşam ortamındaki ince partikül maddelerin azaltılmasında anında etki yaratabilece- ğini” belirtmiş ve pratik etkilerle ticari- leştirme ve dağıtım sağlamak amacıyla deneme gösterilerini diğer alanlara ge- nişletmek için yerel yönetimler ve kamu şirketleri ile bir işbirliği sistemi kurmayı planladıklarını açıklamıştır. Kaynak: KICT, Newswise , New Atlas 6 Haziran 2023 Işıkla Aktifleşen Beton, Trafik Tünellerindeki Hava Kirliliğini Temizliyor Yeni havayı temizleyen beton, Güney Kore’nin Seul kentindeki Banpo Yeraltı Karayolu Tü- neli’nde test edildi Havayı temizleyen yeni betonun nasıl ça- lıştığını gösteren bu diyagramda görüldü- ğü gibi Titanyum dioksit tabakası güneş ışığıyla (veya yapay ışıkla) etkileşime gire- rek nitrojen oksitler, kükürt oksitler, uçucu organik bileşikler ve amonyak gibi hava kir- leticileri zararsız son ürünlere dönüştüren reaktif oksijen türleri üretmektedir.