Türkiye Prefabrik Birliği | Sayı: 154

MAKALE BETON PREFABRİKASYON NİSAN 2025 ◆ SAYI : 154 20 büyüklüklerinin yerdeğiştirme ve göreli öteleme büyüklüklerine bağlı olarak değişimi Şekil 14’te görülmektedir. Üç ve tek çevrimli deneylerde ulaşılan rijitlik büyüklüklerinin değişimi birbiri- ne oldukça benzemektedir. %0.25 ile %0.75 göreli öteleme hedefleri ara- sında iki deneyde ulaşılan büyüklüler arasındaki fark %10-20 mertebesinde- dir. Üç çevrimli deneyde %0.25 göreli öteleme hedefinde ulaşılan rijitlik bü- yüklüğü 1763 kN/m, %5.0 göreli öte- leme hedefinde ise 278 kN/m olarak belirlenmiştir. Tek çevrimli deneyde il- gili göreli öteleme hedeflerinde ulaşılan büyüklükler sırasıyla 2250 kN/m ve 280 kN/m olarak hesaplanmıştır. 4.3 Enerji Tüketimi-Yerdeğiştirme- Göreli Öteleme Değişimi Önerilen birleşim tarafından tüketilen enerji, elde edilen kuvvet-yerdeğiştir- me çevrimleri içerisinde kalan alan he- saplanarak belirlenmiştir. Üç çevrimin uygulandığı deneyde, tüketilen enerji büyüklüğü her bir çevrim için alan he- sabıyla belirlendikten sonra üç çevrim için belirlenen büyüklüklerin ortalama- sı alınarak hesaplanmıştır. Tüketilen enerjinin yerdeğiştirme ve göreli ötele- me büyüklüklerine bağlı olarak değişi- mi Şekil 15’te görülmektedir. Üç çevrimli deneyde tüketilen en bü- yük enerji miktarı %5.0 göreli öteleme seviyesi için 8.8 kNm olarak belirlen- miştir. Tek çevrimli deneyde ise %4.5 göreli öteleme seviyesinde en büyük enerji tüketimi gerçeklemiş ve büyük- lüğü 8.4 kNm olarak hesaplanmıştır. Diğer göreli öteleme seviyeleri için tü- ketilen enerji büyüklüleri birbirine çok yakın gerçekleşmiştir. 5. DENEYSEL SONUÇLARIN ACI 374.1–05’E GÖRE DEĞERLENDİRİL- MESİ Deney sonuçları dayanım, rijitlik ve enerji tüketimi büyüklükleri göz önüne alınarak ACI 374.1–05 (Acceptance Criteria for Moment Frames Based on Structural Testing and Commentary)’e göre değerlendirilmiştir. 5.1 Dayanım ACI 374.1–05’ göre %3.5 göreli öte- leme hedefinde ulaşılan pik kuvvetin, en büyük dayanımın en az 0.75 katı ol- ması gerektiği ifade edilmektedir (Şe- kil 16). İki farklı çevrim sayısı dikkate alınarak gerçekleştirilen deneylerde bu değer 0.75’in üstünde kalmıştır. Üç çevrimin uygulandığı deneyde ilgili bü- yüklükler itme yönünde 0.96, çekme yönünde ise 0.95 olarak belirlenmiştir. Tek çevrimin uygulandığı deneyde ise bu oranlar sırasıyla 0.96 ve 0.99’dur. 0 1 2 3 4 5 6 0 500 1000 1500 2000 2500 0 20 40 60 80 100 120 Göreli Öteleme (%) Rijitlik (kN/m) Yerdeğiştirme (mm) 3 Çevrim 1 Çevrim 0 1 2 3 4 5 6 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 0 20 40 60 80 100 120 Göreli Öteleme (%) Enerji Tüketimi (kNm) Yerdeğiştirme (mm) 3 Çevrim 1 Çevrim Şekil 14. Rijitlik-Yerdeğiştirme-Göreli Öteleme İlişkisi Şekil 15. Enerji Tüketimi-Yerdeğiştirme-Göreli Öteleme İlişkisi