Türkiye Prefabrik Birliği | Sayı: 159

MAKALE BETON PREFABRİKASYON TEMMUZ 2026 ◆ SAYI : 159 14 lecek bir bağlantı türü düşünülmüştür. Burada amaç, farklı inşa adımlarında yerleşen metal çerçevenin ve beton panellerin bağlantılandırılabilmesi için bağlantı noktalarında x,y ve z doğrultu- larında hareket imkanı tanımaktır. Şekil 15’te ise önerilen çerçevenin panel ile bağlantısı görülmektedir. Yatay-x, düşey-y ve panel düzlemine dik-z doğrultularda panel ile bağlantı sağlanabilmiştir. SONUÇ Alkali dirençli cam lifi takviyeli beton, inşaat mühendisliğinde yapısal ve mi- mari olanakları artıran, zati ağırlıkları azaltan ve bu sayede yapıya maddi ve estetik değerler katan çağdaş bir inşaat malzemesidir. Beton önüretim yöntemlerinin sunduğu malzeme, üre- tim ve malzeme yerleşim teknikleri ile yerinde dökerek üretim yaklaşımları ile elde edilemeyecek şekilde ve nitelikte yapısal unsurları üretmek mümkündür. Levha ve kabuk gibi eğilme kaynaklı ve düzlem içi gerilmelerin baskın olduğu yüksek narinlik değerlerinde yapısal unsurların, çekme dayanımı artırılmış beton ile üretilebilmeleri mümkündür. Ancak, azalan kalınlıklar ile birlikte, ihtiyaç duyulan bağlantı gereklilikleri- nin sağlanmasında farklı yöntemlere ihtiyaç bulunmaktadır. Bu çalışma içerisinde, 10-25 milimetre kalınlık- larda üretilen levha ve kabukların, sı- radan betonarme tasarımında kullanışlı olan bağlantı ve ankraj yöntemleri ile bağlantılarının sağlanamayacağı ve mevcut yöntemlerin ancak bağlantı bölgelerinde cidar kalınlıklarının önemli ölçüde artırılması ile giderilebileceği vurgulanmıştır. Bu yaklaşım ile artan zati ağırlıkların ve üretim maliyetle- rinin ise tasarım ve üretim felsefesi itibariyle hafif ve mukavemetli olma koşulu ile ters düştüğü ifade edilmiştir. Geliştirilen ürün, bağlantı ihtiyaçlarını sağlamak üzere üretilen levhaya veya kabuğa, 5 mm gömülme ve sahip olduğu geometrik nitelikler aracılığı ile malzemenin doğrudan çekme ve kesme mukavemetlerinden yararla- narak, 4 kN – 6 kN değer aralığında çekme mukavemeti sağlamıştır. Her Pençe®’nin, 0,75 m 2 cepheye, ihtiyaç duyulan bağlantı gereklerini sağlaya- bilmesi hedeflenmiştir. Kavramsal ispatı ortaya koyan bu ça- lışmanın ileri evrelerinde, beton kabuk veya levhada zaman içerisinde mey- dana gelebilecek sünme ve büzülme kaynaklı yüzeysel çatlama ve yorulma kaynaklı konuların mekanik tasarıma etkilerinin incelenmelerine devam edil- mesi gerekmektedir. Zira kısıtlı derinlik içerisinde elde edilen mekanik yararlar, yüzeyde ve yüzeyden alt katmanlara uzanacak çatlak oluşumlarından olum- suz etkilenecektir. Bu durumda, bağ- lantı bölgelerinde betonun geçirimsiz- liğini artıracak polimer esaslı katkı ve betonun yüzeysel çekme gerilimlerine karşı dayanımını artıracak geçirimli ye- rel ve iki yüzeysel doğrultuda çalışacak beton içerisine yerleştirilmiş kumaş içeren yerel yüzeysel uygulamalar ile bağlantı bölgelerinin ileri yaş güvenli- ği artırılabilir. Ek olarak, tekrarlı yükler altında beton yorulması da dikkatle in- celenmesi gereken bir diğer konudur. Ancak, varılan noktada, levha ve kabuk türü yapılar için ihtiyaç duyulan bağ- lantı mukavemetini ve sünekliğini sağ- lamaya yönelik yapısal kalınlığın yerel olarak artırılmasına gerek olmadığı ve yapısal kalınlık içerisinde bağlantı ihti- yacının sağlanabileceği görülmüştür. KAYNAKLAR (1) Zhao, C., Zhu, Z., Guo, Q., Zhan, Y., Zhao, R.: Research on fiber reinforced concrete and its performance prediction method and mix design method, Construction and Building Materials, 365 (2023). (2) Şanal, İ., Özyurt Zihnioğlu, N. (2013). “To what extent does the fiber orientation affect mechanical performance?”, Construction and Building Materials, Volume 44. Pages 671-681, (3) GRCA International – The Concrete Society (2011) “GRCA Fixing Guide for Glass Fibre Reinforced Concrete,” Glass Fibre Reinforced Concrete Association – GRCA, version 1.0. (4) Bezgin NÖ (2016). “Balastlı hızlı tren hatları için cam lifi takviyeli kablo kanalları.” DEÜ Fen ve Mühendislik Dergisi. 18(54):409- 24. (5) Bezgin NÖ (2024) “Method to attain substantial anchorage forces within limited embedment depths into thin fibre-reinforced concrete plates and shells”. GRADEVINAR, 76 8, 733-743 (6) Stathopoulos, T., Zhu, X.: Wind pressures on building with appurtenances, Journal of Wind Engineering and Industrial Aerodynamics, 31 (1988) 2-3, pp. 265-281.