MAKALE
BETON PREFABRİKASYON
EKİM 2014
◆
SAYI : 112
12
şekilde mevcut rıht yüksekliğinin yarısı
yüksekliğinde ve 30 cm (yaklaşık 1
ayak) genişliğinde yapılmıştır. Hele-
nistik dönem ölçü birimleri olan ayak
(29.6
cm) ve parmak (ayak ölçüsünün
onaltıda biri, yaklaşık 1.85 cm) ile tip-
leştirilmiş tüm yatay elemanlar modü-
ler olarak çözülmüştür.
Tasarlanan tüm tiyatro yapılarındaki
modüler elemanlar olan izleyici ba-
samakları ve merdiven basamakları
ve diğer yapı bileşenleri hammadde
kaynakları ve eldeki kaldırma ekipman-
ları kapasiteleri dikkate alınarak farklı
tekniklerle ancak belirgin bir şekilde
“
prefabrikasyon “yöntemiyle inşa edil-
mişlerdir. İncelenen antik dönem tiyat-
ro yapılarında genel mimari ve yapım
konsepti değişmemekle birlikte ana
hatlarıyla üç farklı yöntem ile izleyici
sıralarının (tribün elemanlarının) inşa
edildiği tesbiti yazar tarafından yapıl-
mıştır.
İzleyici basamak elemanları üretim ve
montajında en yaygın olarak 1 nolu
yöntem görülmüş, bu yöntemde ka-
yaç hammadesi tek parça ve kaldırı-
lacak en uygun uzunlukta işlenmiş ve
zemine hem yüz olan alt kısmı kaba
bırakılarak basamak elemanı oluşturul-
muş olup, farklı detay formlarında da
olsa rıht yüksekliği ve eleman en kesit
genişliği tipleştirilerek modüler bir çö-
zümle tribün kısımları inşa edilmiştir.
Bu tipe ait bir açıklayıcı çizime aşağıda
yer verilmiş olup (Çizim 1), aşağıda
ayrıca hiçbir onarım görmemiş Saga-
lassos Antik Tiyatrosu resimleri pay-
laşılmıştır. Bu yöntemde hammadde
olarak yöresel bazalt, kireçtaşı, kalker,
traverten v.b ana kayaçlar kullanılmış-
tır. (Resim 13(a) ve 13(b))
Tribün basamak elemanların çözü-
münde görülen en yaygın 2. Yöntem
Çizim 1.
Tribün basamak elemanı çözümü yöntem 1
Resim 13 (a).
Tribün basamak elemanı
uygulaması yöntem 1 (Sagalassos antik
tiyatrosu M.S 7.yüzyıl ortalarındaki dep-
remle ve sonrasındaki toprak kaymaları
ile kısmen yıkılmış ve şehir bu deprem
sonrası terk edilmiştir, taş tribün basamak
elemanları modüler olarak en özgün hali ile
görülmektedir.)
Resim 13 (b).
Sagalassos Antik Tiyatro-
su tribün basamak elemanları kesit görü-
nüşleri (arkadaki dağ, kalker hammadde
kaynağı olup şehrin sırtını verdiği Ağlasun
dağıdır (batı toroslar) ve rakım 1700 mt
olup, Anadolu’nun en yüksek kottaki tiyat-
ro yapısıdır.)
Halikarnassos Antik Tiyatrosu
Özgün Ölçüleridir (cm)