Türkiye Prefabrik Birliği | Sayı: 148

MAKALE BETON PREFABRİKASYON EKİM 2023 ◆ SAYI : 148 10 by severe earthquakes in Japan. The 1923 Great Kanto Earthquake (EQ) brought about the introduction of the seismic factor to the urban building law in 1924. The 1968 Tokachi-oki EQ prompted the revision of shear rein- forcement of reinforced concrete (RC) columns. The 1978 Miyagiken-oki EQ led to adopting a new seismic design method. The 1995 Great Hanshin- Awaji EQ prompted the revision of the shape factor and the introduction of the Seismic Retrofitting Promotion Law. The 2011 Great East Japan EQ led new notifications for tsunami evacuation buildings and for seismic safety of ceilings. This is to report a 100-year history of earthquake-resis- tant technology and current seismic codes for buildings in Japan. A com- parison of international seismic codes and base shear factors is also shown. Keywords: 1923 Great Kanto EQ, Seismic factor, Building standard law, Seismic evaluation method, 1978 Miyagiken-oki EQ, New seismic de- sign method 1. GİRİŞ Antik çağlardan beri Japonya’da ve çevresinde pek çok büyük depremler yaşanmış, ciddi kayıplar olmuştur. Ancak, sismoloji veya deprem mühen- disliği alanlarındaki bilimsel çalışmalar 1868’deki Meiji Restorasyonu’ndan sonra başlamıştır. Yokohama Depremi 1880 yılında meydana geldikten sonra Japonya Sismoloji Derneği kurulmuş- tur. O tarihten bu yana; yaşanan her büyük deprem, depreme dayanıklılık teknolojisi ve sismik yönetmelikler ko- nusunda önemli gelişmeler yapılması- nı zorunlu kılmıştır, Tablo 1. Örneğin; 1891 Nobi Depremi Deprem Araştırma Komitesinin oluşumuna yol açmış, 1923 Büyük Kanto Depremi eşdeğer deprem yükü katsayısının getirilme- sini sağlamış, 1968 To-kachi-oki Depremi betonarme kolonlarda kes- Tablo 1. Japonya’da yaşanan büyük depremler ve depreme dayanıklı bina teknolojilerinin gelişimi yoğunlaşmış araştırma ve makaleleri vardır. 2005 yılında uluslararası ve ulusal deprem yönetmeliklerinin geliştiril- mesine katkısından dolayı Japonya Mimarlık Enstitüsü (AIJ) ödülünü, 2018 yılında “Yapı Standardı Yö- netmeliğine Katkı – Şehir Planlama Kanunu ve Yapı Standardı Yönetme- liğinin 100. Yıldönümü” konulu Ara- zi, Altyapı, Ulaşım ve Turizm (MLIT) Bakanlığı ödülünü, 2019 yılında Japonya Endüstri Standardına (JIS) katkısından dolayı Ekonomi, Ticaret ve Endüstri Bakanlığı (METI) ödülünü almıştır. Yıl Büyük Depremler Deprem Yönetmelikleri ve Önemli Gelişmeler 1868 Meiji Restorasyon Dönemi 1880 Yokohama Depremi Japonya Sismoloji Derneğinin kuruluşu 1891 Nobi Depremi 1892 Deprem Araştırma Komitesinin kurulması 1923 Great Kanto Depremi 1924 Eşdeğer deprem yükü katsayısının önerilmesi (k≥0.1) 1945 İkinci Dünya Savaşının bitişi 1950 Bina deprem yönetmeliğinin yayınlanması (k≥0.2) 1968 Tokachi-oki Depremi 1971 Betonarme kolonlarda kesme donatısının artırılması 1978 Miyagiken-oki Depremi 1981 Yeni deprem tasarım yönteminin önerilmesi 1995 Great Hanshin-Awaji Depremi Şekil faktörünün revizyonu ve depreme karşı güçlendirme teşvik yasasının yürürlüğe girmesi 2011 Great East Japan Depremi Tsunami tahliye binalarına ilişkin alışmalar 2013 Asma tavanların deprem güvenliğine ilişkin çalışmalar