Türkiye Prefabrik Birliği | Sayı: 148

MAKALE BETON PREFABRİKASYON EKİM 2023 ◆ SAYI : 148 15 için kullanılır. ( Durum 2, Durum 3 ve Durum 4 de uygulanır.) e) Dışmerkezlik ve rijitlik sınırlama- ları , deprem hasarının binanın bir bölümünde yoğunlaşmasını ön- lemek için kullanılır. ( Durum 2 de uygulanır.) f) Dayanım ve süneklik sınırlama- ları , büyük deprem durumunda taşıyıcı sistemin yeterli dayanım ve sünekliğe sahip olmasını sağlar. ( Durum 2 de uygulanır.) g) Nihai yatay yük kapasitesi sınır- laması , büyük deprem durumunda yapısal performansı kontrol etmek üzere nihai yatay yük kapasitesi hesaplanır. ( Durum 3 de uygula- nır.) h) Hasar sınırı , çok ender oluşan deprem durumunda oluşacak ha- sarın izin verilen düzeyde olacağını doğrulamak için kullanılır. ( Durum 4 de uygulanır.) i) Güvenlik sınırı , çok ender oluşan deprem durumunda binanın çök- meyeceğini doğrulamak için kulla- nılır. ( Durum 4 de uygulanır.) j) Zaman tanım alanında analiz , deprem güvenliğinin belirlenmesi için yapısal davranış geçmişinin elde edilmesinde kullanılır. ( Durum 5 de uygulanır.) 6.3 Depreme Göre Tasarımda Kullanılan Yaklaşımlar Altı adet “ deprem tasarım durumu ” bulunmaktadır, Şekil 7. Durum 3 en yaygın olarak kullanılanıdır. Durum 0 : Herhangi bir yapısal hesap- lama gerektirmez. Deprem güvenliği yapısal tanımlamalar (a) ile sağlanır. (Küçük binalar için geçerlidir.) Durum 1: Emniyet gerilmeleri hesabı (b) ve yükseklik, dayanım gibi (c) gibi bazı sınırlamalar içerir. Yapısal tanım- lamalar (a) ekleriyle deprem güvenliği sağlanır. (Küçük ve orta büyüklükteki binalarda uygulanır.) Durum 2: Emniyet gerilmeleri hesabı (b) ve kat ötelemesi (d), dışmerkezlik ve rijitlik (e), dayanım ve süneklik (f) sınırlamalarını içerir. Yapısal tanımla- malar (a) ekleriyle deprem güvenliği sağlanır. (Yüksekliği 31m yi geçmeyen binalar için uygulanır.) Durum 3: Emniyet gerilmeleri hesabı (b), kat ötelemesi (d) ve en büyük ya- tay kapasite (g) hesaplarını gerektirir. Yapısal tanımlamalar (a) (bazıları ha- fifletilebilir) ekleriyle deprem güvenliği sağlanır. (Yüksekliği 60 m’yi geçme- yen binalar için uygulanır.) Durum 4 : Hasar sınırı (h) ve güvenlik sınırı (i) için doğrulama yapılmasını gerektirir. “Davranış ve limit kapasite yöntemi” olarak adlandırılır. Yapısal tanımlamalar (a) durabilite haricinde hafifletilebilir. (Yüksekliği 60 m’yi geç- meyen binalar için uygulanır.) Durum 5 : Zaman tanım alanında (j) hesap yapılmasını gerektirir. Yapısal tanımlamalar (a) durabilite haricinde hafifletilebilir. (Yüksekliği 60 m’yi ge- çen binalar da dahil olmak üzere tüm binalarda kullanılabilir.) 6.4 Tasarım Deprem Yükleri Durum 1 ve Durum 3 için tasarım deprem yükleri aşağıdaki gibi belir- lenir. Zemin seviyesi üzerindeki i. kat için yatay deprem yükü Denklem 1 ile hesaplanır. Q i = C i W i (1) C i Denklem 2 ye göre hesaplanan i. kat yatay yük katsayısına, W i i. katın üzerindeki bina öz ağırlığı, ilave yük katkısı ve kar yükü toplamını temsil eder, Şekil 8. i.kat için yatay deprem yükü katsayısı C i aşağıdaki formül ile hesaplanmak- tadır. C i = Z R t A i C o (2) Bu bağıntıda; Z deprem hasarı bölge faktörüne (Şekil 9); R t zemin özellikle- ri ve bina etkin titreşim periyodu T ye bağlı olarak belirlenen tasarım spektral faktörüne (Şekil 10), A i yatay kuvvet dağılım faktörüne (Şekil 11) ve C 0 standart kesme kuvveti faktörüne kar- şı gelmektedir. Depreme göre tasarım Şekil 7 Binaların depreme göre tasarımı için tanımlanmış farklı Durumlar ( Durum 3 en çok kullanılan yöntemdir.)