Türkiye Prefabrik Birliği | Sayı: 152

MAKALE BETON PREFABRİKASYON EKİM 2024 ◆ SAYI : 152 16 Donatı miktarlarının belirlenmesi ve detaylandırılması, tamamen tasarım- cının insiyatifindedir. Tasarımcı, ken- disine bir süneklik kapasitesi ve per- formans hedefi belirler. Seçtiği taşıyıcı sistem ve donatılandırma tercihlerine göre, daha önce yapılmış analitik ya da deneysel çalışmalardan süneklik kapasitesi gibi parametreler için fayda- lanabilir. Hedef Bazlı Tasarım yaklaşı- mında esas olan, yapısal elemanların donatı miktarlarını olabildiğince düşük seviyede tutmaktır. Hedef Bazlı Tasarım, tasarımın doğ- rusal olmayan zaman tanım alanında dinamik analiz ile kontrol edilmesi ile son bulur. Uygun yer hareketleri kul- lanılarak yapılan analizler sonrası gö- reli kat ötelemeleri, kat ivmeleri, taban kesme kuvvetleri, plastik dönme ve birimşekildeğiştirme talepleri kontrol edilir ve süreç tamamlanır. Hedef Baz- lı Tasarım’da tasarımın zaman tanım alanında doğrusal olmayan analiz ile kontrol edilmesi zorunludur. Hedef Bazlı Tasarım yönteminin adım- ları, Kuvvet Bazlı Tasarım ile karşılaş- tırmalı olarak Tablo 1’de verilmiştir. Şekil 6. Analiz edilen önüretimli bina 5. Tasarım spektral ivmesi ve yapının süneklik kapasitesini ifade eden ve yönetmelikler tarafından verilen taşıyıcı sistem davranış katsayısı R de kullanılarak, seçilen tasarım yöntemine göre (Eşdeğer Deprem Yükü ya da Mod Birleştirme) yapıya etkiyen taban kesme kuvveti belirlenir. 5. Yapısal elemanların boyutları hedef hakim doğal titreşim periyodu T T elde edilene kadar iteratif olarak değiştirilerek belirlenir. 6. Belirlenen taban kesme kuvveti kat kütle merkezlerine dağıtılır ve binanın düşey ve yatay yüklerin kombinasyonu altında statik analizi yapılır. 6. Yapısal elemanların donatı miktarları ve detaylandırması, minimum donatı oranlarına yakın olacak, yeterli sünekliği sağlayacak ve yapısal hasarın kabul edilemeyecek boyutlara ulaşmasını engelleyecek şekilde belirlenir (Bunun kontrolü 7’nci adım ile yapılır). R ve D katsayıları yoktur, kuvvet hesabı yapılmaz. 7. Adım 6’daki statik analiz sonuçlarına göre göreli kat ötelemesi, ikinci mertebe, kat düzensizlikleri gibi kontroller yapılır. İç kuvvetlere göre donatı miktarları belirlenir ve detaylandırılır. Yönetmelikte verilen dayanım fazlalığı katsayısı D ile kapasite tasarımı, bağlantı tasarımı yapılır. 7. Yapılan tasarım, zaman tanım alanında doğrusal olmayan analiz yöntemi kullanılarak, göreli kat ötelemeleri, kat ivmeleri, taban kesme kuvvetleri, plastik dönmeler, birimşekildeğiştirme talepleri, süneklik kapasitesi gibi parametrelere göre kontrol edilir.