Türkiye Prefabrik Birliği | Sayı: 159

YENİLİKLER BETON PREFABRİKASYON TEMMUZ 2026 ◆ SAYI : 159 78 rin, orijinal ladin keres- tesine göre damara dik yönde sıkıştırmaya karşı daha güçlü olduğu bulun- muştur. Araştırmacılar, kimyasal olarak struvitin ısıtıldığın- da parçalanarak su bu- harı ve amonyağın açığa çıktığını ve reaksiyona girdiğini, bu sürecin bir parçası olarak struvitin çevredeki ortamdan ısıyı emerek soğutma etkisi yarattığını, ayrıca, havay- la yer değiştiren yanıcı olmayan gazlar salarak yangını zayıflatıp yayılma- sını önlerken panelin daha hızlı kömürleşmesine ve daha az yanıcı hale gelmesine neden olduğunu belirtmişlerdir. İlk testler, panellerin mevcut çimento esaslı yonga levhalarla aynı düzeyde yangın koruması sunduğunu, ancak çok daha hafif olduğunu göstermek- tedir. Bu avantajlarına ek olarak, çimento levhalar yıkılan binalardan çıkarıldığın- da genellikle atılırken, struvit paneller geri dönüştürülebilmektedir. Bunun için panellerin öğütülerek, 100 ºC'de ısıtılması, ardından talaşı elenmesi ve yeniden kullanım için newberyitin çök- türülmesi yeterli olmaktadır. ETH Zürih doktora araştırmacısı Ronny Kürsteiner liderliğindeki çalışma hakkındaki bir makale yakın zamanda Chem Circularity dergisinde yayınlanmıştır. Kaynak: ETH Zürih Teknik Üniversitesi, New Atlas,Mart 20, 2026. Genel olarak yangına dayanıklı mal- zemelerden bahsedildiğinde, talaş muhtemelen akla gelen son şeylerden biridir. Ancak son çalışmalarda böb- rek taşlarınında bulunan bir mineralle birlikte talaş da bu tür bir madde ile kullanılarak yangına dayanıklı bir panel üretilmiştir. Struvit olarak bilinen mineral, uzun za- mandır alev geciktirici özellikleriyle bili- nen kristal yapılı, renksiz bir amonyum magnezyum fosfattır. Bununla birlikte, kendi başına kırılgandır ve ona güç ka- zandırmak için başka bir malzemeyle karıştırılması gerekmektedir. Geçmişte yapılan deneylerde binalarda iç bölme- lerde kullanılan partisyonlarda yangına dayanıklı paneller oluşturmak amacıy- la talaş struvit ile birleştirilmiş, ancak, struvit kristalleri talaşla yeterince kuv- vetli bir bağlantı oluşturamamıştır. Bu kez sorun İsviçre ETH Zürih ve Empa üniversiteleri araştırmacıları ile Torino Politeknik Üniversitesi bilim insanlarının yürüttüğü bir ortak çalış- mada çözülmüştür. Karpuz çekirdek- lerinden elde edilen bir enzim kullanı- larak, newberyit adı verilen bir mineral derivativinden elde edilen sulu süs- pansiyon ile struvitin kristalleşme şekli kontrol edilmiştir. Bu şekilde ladin talaş parçacıkları arasındaki tüm boşlukla- rı dolduran ve hepsini sıkıca birbirine bağlayan büyük kristaller elde edilmiş- tir. Elde edilen malzeme levhaları iki gün boyunca bir kalıpta preslenmiş ve sonra oda sıcaklığında kurutulmuştur. Yapılan mukavemet testinde, panelle- Yapı Panellerinin Alev Almasını Önlemede Talaş Kullanımı Panellerden biri yangın testinden geçiriliyor.